Szanowni Państwo,
Chcielibyśmy Państwa poinformować, że w dniu 17 lutego 2026 roku Rząd przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy oraz projekt nowelizacji Kodeksu Pracy zawierający nowe przepisy dotyczące mobbingu. Poniżej przekazujemy informację na temat najważniejszych kwestii przewidzianych we wskazanych wyżej projektach.
- Reforma Państwowej Inspekcji Pracy
Projekt ustawy zakłada przede wszystkim:
- przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę w drodze decyzji administracyjnej;
- prawo odwołania się przez pracodawcę od decyzji inspektora w terminie 30 dni do sądu pracy i szybszą ścieżkę jego rozpatrzenie przez sąd w ciągu 30 dni;
- wzmocnienie ochrony praw pracownika na etapie odwołania od decyzji PIP polegające na możliwości udzielenia przez sąd pracy zabezpieczenia, aby w toku postępowania odwoławczego umowa mogła być zmieniona, wypowiedziana lub rozwiązana wyłącznie na zasadach prawa pracy;
- wymianę informacji i danych między ZUS, PIP i KAS, aby zwiększyć skuteczność w egzekwowaniu prawa pracy przez PIP oraz możliwości przeprowadzania przez PIP zdalnych kontroli;
- zwiększenie kar za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym.
W projekcie znalazły się również rozwiązania o charakterze prewencyjnym:
- możliwość wydania pracodawcy przez Państwową Inspekcję Pracy wiążącego polecenia usunięcia naruszeń już na etapie kontroli, którego wykonanie ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem;
- wprowadzenie instytucji interpretacji indywidualnej wydawanej przez Głównego Inspektora Pracy na wniosek pracodawcy, której celem jest wyjaśnienie sposobu stosowania przepisów prawa pracy w zakresie ustalenia, czy określony stosunek prawny spełnia przesłanki umowy o pracę.
Wspólnym mianownikiem proponowanych rozwiązań jest większa ochrona pracownic i pracowników, a także skuteczniejsze egzekwowanie prawa przez silne instytucje. PIP, zgodnie z projektem, będzie mieć kompetencje do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, doprecyzowany został jednak proces odwoławczy od decyzji inspektora. Nadto do czasu prawomocnego orzeczenia decyzja inspektora będzie wstrzymana. Projekt nie wprowadza więc rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji inspektora, jak zakładała pierwsza propozycja reformy PIP.
- Nowe przepisy antymobbingowe
Projekt nowelizacji Kodeksu pracy wprowadza nową – bardziej przejrzystą i praktyczną definicję mobbingu. Nowe przepisy wskazują kluczowe cechy mobbingu, w szczególności:
- uznanie uporczywego nękania za podstawową cechę zjawiska,
- wyłączenie z definicji zachowań incydentalnych (jednorazowych),
- podkreślenie powtarzalnego lub stałego charakteru działań,
- wskazanie, że sprawcą może być przełożony, współpracownik, podwładny, jedna osoba lub grupa osób,
- brak uzależnienia uznania mobbingu od intencji sprawcy lub wystąpienia konkretnego skutku,
- uwzględnienie form fizycznych, werbalnych i pozawerbalnych,
- uznanie za mobbing także nakłaniania lub polecania stosowania takich zachowań wobec pracownika.
Celem zmian jest dostosowanie przepisów do realiów współczesnego rynku pracy oraz zwiększenie skuteczności ochrony zatrudnionych.
Projekt ustawy przewiduje również większą ochronę pracodawców. Za mobbing nie będą uznawane uzasadnione i wyrażone we właściwej formie działania związane z wykonywaniem obowiązków służbowych, takie jak:
- egzekwowanie realizacji powierzonych zadań,
- merytoryczna krytyka pracy,
- ocena wyników pracownika.
Nowelizacja zakłada również podniesienie minimalnej wysokości zadośćuczynienia za mobbing. Zgodnie z proponowanymi zmianami, minimalna kwota odszkodowania za mobbing wyniesie sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Projektowana ustawa wprowadza również obowiązek określenia zasad przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji oraz innym naruszeniom zasady równego traktowania. Pracodawcy zatrudniający co najmniej 9 osób będą musieli uregulować te kwestie w wewnętrznym dokumencie zakładowym.
W razie pytań, pozostajemy do dyspozycji.
Zespół Kancelarii Kulczycki, Puławska s. c.