Stosowanie narzędzi opartych na sztucznej inteligencji staje się elementem codziennej pracy wielu organizacji — zarówno w obszarze HR, obsługi klienta, marketingu, analityki, bezpieczeństwa, jak i administracji. Wraz z rosnącym wykorzystaniem AI należy jednak uwzględnić nowe obowiązki wynikające z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689, czyli tzw. AI Act.
Jednym z podstawowych obowiązków organizacyjnych jest zapewnienie odpowiedniego poziomu kompetencji w zakresie AI.
Co wynika z art. 4 AI Act?
Art. 4 AI Act stanowi, że dostawcy systemów AI oraz podmioty stosujące systemy AI powinni podejmować środki wspierające rozwój kompetencji AI u: własnego personelu; osób obsługujących systemy AI; osób wykorzystujących takie systemy w imieniu organizacji; innych osób, które faktycznie uczestniczą w działaniu lub używaniu AI.
Podejmowane działania powinny być dostosowane do konkretnego kontekstu. Należy uwzględnić m.in.: wiedzę techniczną i doświadczenie użytkowników; ich wykształcenie i dotychczasowe przeszkolenie; sposób, cel i skalę wykorzystania systemu AI; charakter procesów biznesowych, w których AI jest używana; osoby lub grupy osób, wobec których system AI ma być stosowany.
Przepis nie ustanawia wprost jednolitego obowiązku przeprowadzenia formalnego szkolenia dla wszystkich pracowników. Nie wymaga również zagwarantowania, że każda osoba osiągnie określony, identyczny poziom wiedzy lub umiejętności w zakresie AI. Jednocześnie obowiązek ma charakter aktywny: organizacja powinna podejmować adekwatne działania wspierające rozwój kompetencji osób korzystających z AI.
Szkolenie jako praktyczny sposób realizacji obowiązku
W praktyce szkolenie stanowi jeden z najbardziej racjonalnych i możliwych do udokumentowania sposobów realizacji art. 4 AI Act. Nie musi to oznaczać jednego, rozbudowanego szkolenia technicznego dla całej organizacji. Właściwsze może być zastosowanie podejścia opartego na rolach i ryzyku.
Szkolenie lub inna uporządkowana forma podnoszenia kompetencji może pomóc organizacji ograniczyć ryzyko nieprawidłowego używania narzędzi AI przez pracowników; zmniejszyć ryzyko ujawnienia danych osobowych, tajemnicy przedsiębiorstwa lub informacji poufnych; przeciwdziałać bezrefleksyjnemu opieraniu decyzji na odpowiedziach generowanych przez AI; ograniczyć ryzyko błędów, dyskryminacji oraz naruszeń praw osób, których dotyczą działania organizacji; wykazać podejmowanie działań zgodnych z art. 4 AI Act; stworzyć wspólne zasady korzystania z narzędzi AI w organizacji; przygotować organizację na dalsze obowiązki AI Act, zależne od jej roli oraz rodzaju stosowanych systemów.
Warto pamiętać, że problem może dotyczyć nie tylko zaawansowanych systemów wdrażanych przez przedsiębiorstwo. Dotyczy również powszechnie używanych narzędzi generatywnej AI, jeżeli pracownicy wykorzystują je w bieżącej pracy — np. do przygotowywania tekstów, analiz, podsumowań, kodu, materiałów marketingowych, odpowiedzi dla klientów lub dokumentów wewnętrznych.
Rekomendowane działania
Jeżeli Państwa organizacja korzysta z AI w codziennej pracy, warto rozważyć szkolenie jako proporcjonalne, praktyczne i możliwe do wykazania działanie służące realizacji obowiązku z art. 4 AI Act. Szczególnie istotne jest, aby zakres szkolenia odpowiadał faktycznym zastosowaniom AI, poziomowi wiedzy uczestników oraz ryzykom związanym z działalnością organizacji. Działania te warto również udokumentować: np. program szkolenia, lista uczestników, materiałów, certyfikaty/dyplomy. Należy również pamiętać, że tego rodzaju działania powinny mieć charakter regularny, cykliczny, a nie jednorazowy.
Warto również pamiętać, że innymi sposobami budowania kompetencji może być m. in. wdrożenie polityk, procedur i zasad korzystania z AI; dokonywanie regularnych przeglądów czy ocen ryzyka.
W przypadku pytań lub chęci nawiązania współpracy przy rozwiązywaniu problemów związanych z tematyką NL, serdecznie zapraszamy do kontaktu.