Szanowni Państwo,
W newsletterze z dnia 21 lipca 2025 roku informowaliśmy Państwa o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2025 roku (sygn. akt. III OSK 1594/22), w którym NSA uznał za słuszne argumenty Prezesa UODO, który nakazał usunąć dane byłego klienta Santander Consumer Bank. Sąd stwierdził, że administrator nie może powoływać się na uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f RODO) i przetwarzać danych osoby, z którą nie łączy go już umowa. W sprawie tej bank sprzedał wierzytelność klienta innemu podmiotowi. A podstawę przetwarzania jego danych widział w uzasadnionym interesie związanym z ewentualnymi roszczeniami, np. klienta wobec banku.
W ostatnim czasie zostało opublikowane uzasadnienie powyższego wyroku. Wynika z niego, że NSA uznał, że bank nie wykazał, by istniały jakiekolwiek roszczenia od klienta lub przez nabywcę wierzytelności, które uzasadniałyby dalsze przetwarzanie danych. Zdaniem NSA roszczenia mogące pojawić się jedynie hipotetycznie nie stanowią wystarczającego uzasadnienia prawnego. NSA potwierdził, że skoro nie istnieje konkretny cel przetwarzania danych byłego klienta, to dane te należy usunąć. Orzeczenie to zapadło jednak na gruncie konkretnego stanu faktycznego polegającego na tym, że:
- Bank pozyskał dane osobowe obejmujące dane identyfikacyjne, teleadresowe, finansowe oraz dane dotyczące zobowiązań skarżącego w wyniku zawarcia szeregu umów, w tym, kluczowej dla sprawy – umowy pożyczki;
- Umowa pożyczki została skutecznie wypowiedziana;
- Umowa pożyczki została sprzedana przez Bank do G.;
- Nastąpiło całkowite rozliczenie umowy pożyczki (G. zapłacił całą cenę za wierzytelność);
- Skarżący złożył wniosek o zaprzestanie przetwarzania jego danych osobowych przez bank, wskazując, że zobowiązanie zostało w całości uregulowane.
Istotne znaczenie ma więc fakt, że umowa pożyczki została przez bank sprzedana innemu podmiotowi, a więc ze skarżącym nie wiązał już banku stosunek prawny. A ponadto, nastąpiło całkowite rozliczenie tej umowy – pożyczka została spłacona w całości. W takim stanie faktycznym rzeczywiście zasadne jest stwierdzenie, że skoro pożyczka została spłacona, to trudno mówić o jakichkolwiek roszczeniach wynikających z umowy pożyczki w przyszłości. Dlatego NSA uznał przechowywanie danych z powołaniem się na ten cel za nieuzasadnione, dokonywane „na zapas” i jedynie dla bliżej nieokreślonych hipotetycznych roszczeń.
Jednocześnie w uzasadnieniu wyroku, NSA wskazał, że: „(…) zakres stosowania art. 6 ust. 1 lit. f RODO przesądza, że dopuszczalność przetwarzania danych osobowych na tej podstawie (tj. „niezbędność” takiego przetwarzania) powinna być oceniana kauzalnie, z uwzględnieniem, że zasadnicze znaczenie w tym przedmiocie powinny mieć uwarunkowania konkretnej relacji pomiędzy administratorem a osobą, której dotyczą przetwarzane dane.”
Podsumowując, z wyroku tego nie wynika, że nie jest możliwe przetwarzanie danych osobowych w celu obrony przed roszczeniami i/lub w celu ich dochodzenia (na podstawie przesłanki uzasadnionego interesu), ale, że nie powinno się takiego celu przetwarzania wskazywać niejako automatycznie, bez oceny konkretnego stanu faktycznego i relacji pomiędzy stronami, bo nie każda taka relacja może wiązać się następnie z możliwością dochodzenia roszczeń/obrony przed nimi, co pokazuje stan faktyczny sprawy, na gruncie której zapadł powyższy wyrok. Cel w postaci obrony przed roszczeniami/dochodzenia roszczeń powinien być wskazywany tylko tam, gdzie rzeczywiście takie roszczenia mogą wystąpić (np. relacja pracownicza czy generalnie zatrudnienie; umowa sprzedaży; czy roszczenia po zakończonej rekrutacji).
Mając na uwadze wnioski płynące z ww. wyroku, rekomendujemy więc, aby dokonali Państwo przeglądu stosowanych klauzul informacyjnych pod kątem tego, czy znajdujące się w nich zapisy dot. celu w postaci dochodzenia roszczeń, obrony przed nimi, rzeczywiście są tam zasadnie umieszczone i z jakimikolwiek roszczeniami możemy mieć do czynienia; a jeśli są zasadne, to warto w naszej ocenie uzupełnić je o wskazanie obszarów w jakich te roszczenia mogą się pojawić (jak np. roszczenia dot. dyskryminacji po zakończonej rekrutacji).
W razie chęci uzyskania wsparcia ze strony Kancelarii w powyższym przeglądzie, prosimy o taką informację i oczywiście służymy pomocą.
Z pełną treścią uzasadnienia ww. wyroku NSA można zapoznać się po linkiem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/D641570AC8
Zespół Kancelarii Kulczycki, Puławska s. c.