Szanowni Państwo,
od 8 lipca 2026 roku przedsiębiorca, który ma wątpliwości, czy powinien zatrudnić daną osobę
na podstawie umowy o pracę, może wystąpić do Głównego Inspektora Pracy (GIP) z wnioskiem
o rozstrzygnięcie tej kwestii w drodze indywidualnej interpretacji (art. 14b ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy).
Jak podkreśla Główny Inspektor Pracy Janusz Krasoń, interpretacja będzie chronić podmiot, który
o nią wystąpi i się do niej zastosuje – pod warunkiem że we wniosku szczegółowo opisze wszystkie warunki i zasady współpracy, w pełni zgodne z rzeczywistością.
Na czym polega nowe rozwiązanie?
Wniosek może złożyć podmiot wskazany w art. 13 pkt 1–6 ustawy o PIP (m.in. pracodawcy i inne podmioty podlegające kontroli PIP). Może on dotyczyć stanu faktycznego już istniejącego albo dopiero planowanego (zdarzenia przyszłego), wyłącznie w zakresie ustalenia, czy opisany stosunek prawny stanowi stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy.
Wniosek powinien zawierać:
- dane identyfikujące wnioskodawcę;
- opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego;
- wskazanie przepisów, które mają być przedmiotem interpretacji;
- stanowisko wnioskodawcy w sprawie;
- dowód uiszczenia opłaty;
- dokumenty lub inne dowody potwierdzające opisane okoliczności (jeśli wnioskodawca nimi dysponuje, np. projekt umowy).
Jeśli wniosek ma braki formalne albo brakuje dowodu opłaty, GIP wezwie do ich uzupełnienia
w terminie 7 dni – po jego bezskutecznym upływie wniosek pozostawia się bez rozpoznania.
Opłata:
Opłata za wydanie interpretacji wynosi 40 zł od każdego odrębnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego (jeśli wniosek obejmuje więcej niż jeden). Opłatę wnosi się razem ze złożeniem wniosku na rachunek bankowy:
Państwowa Inspekcja Pracy Główny Inspektorat Pracy
NBP O/O Warszawa
Nr rachunku: 27 1010 1010 0083 5422 3100 0000
W tytule przelewu należy wskazać: „Opłata za wydanie interpretacji indywidualnej – art. 14b ustawy o PIP” oraz dane umożliwiające identyfikację wnioskodawcy.
Termin wydania interpretacji:
Interpretację wydaje się bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 30 dni od otrzymania kompletnego wniosku (tj. zawierającego wszystkie wymagane elementy wraz z dowodem opłaty).
GIP nie wyda interpretacji w zakresie tych elementów stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, które w dniu złożenia wniosku są już przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego PIP lub ZUS.
Jaką ochronę daje interpretacja?
- Jak wskazuje PIP, interpretacja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy – nie ma obowiązku się do niej stosować.
- Jeśli jednak przedsiębiorca się do niej zastosuje, nie może zostać obciążony sankcjami administracyjnymi, finansowymi ani karnymi w zakresie objętym interpretacją.
- Interpretacja jest wiążąca dla organów PIP i jest automatycznie przekazywana do ZUS oraz KAS.
- Interpretacje będą publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej po anonimizacji danych wnioskodawcy.
Kluczowe zastrzeżenie:
Ochrona działa wyłącznie wtedy, gdy rzeczywisty sposób współpracy w pełni odpowiada opisowi przedstawionemu we wniosku. Jeżeli w toku kontroli inspektor ustali inny stan faktyczny niż opisany we wniosku, interpretacja nie chroni przed sankcjami, a sam wniosek może zostać potraktowany jako dowód istniejących wątpliwości co do charakteru zatrudnienia. Innymi słowy: to narzędzie ma sens tam, gdzie kwalifikacja prawna jest rzeczywiście niejednoznaczna, a opis we wniosku jest w pełni rzetelny i zgodny z praktyką.
Szerszy kontekst zmian
Nowa interpretacja to element większej reformy PIP, która weszła w życie tego samego dnia:
- Okręgowi inspektorzy pracy zyskali uprawnienie do samodzielnego wydawania decyzji administracyjnych stwierdzających istnienie stosunku pracy – wcześniej mogły to robić wyłącznie sądy pracy. Procedura jest dwuetapowa: najpierw polecenie usunięcia naruszeń, dopiero potem – w razie niezastosowania się – decyzja.
- Kontrole mogą być prowadzone także zdalnie.
- Przewidziano 12-miesięczny okres przejściowy (do 8 lipca 2027 roku): podmiot, który przed wejściem w życie ustawy korzystał z umowy cywilnoprawnej spełniającej cechy stosunku pracy i w tym czasie dobrowolnie zawrze umowę o pracę, uniknie odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 281 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy za sam fakt wcześniejszego stosowania takiej umowy.
Co warto rozważyć?
Pracodawca powinien rozważyć przegląd obecnych modeli współpracy (B2B, umowy zlecenia) pod kątem ryzyka przekwalifikowania na umowę o pracę. W przypadkach rzeczywiście niejednoznacznych – rozważenie złożenia wniosku o interpretację indywidualną GIP, ze szczególną starannością przy opisie stanu faktycznego. Ocena, czy w danym przypadku korzystne może być skorzystanie z okresu przejściowego i dobrowolne przekształcenie umowy w umowę o pracę.
Jeśli chcieliby Państwo przeanalizować konkretny model współpracy pod kątem ryzyka i zasadności wystąpienia o interpretację, zapraszam do kontaktu.
Pozostajemy z uszanowaniem
Zespół Kancelarii Kulczycki, Puławska s. c.
Źródło: https://www.pip.gov.pl/aktualnosci/interpretacja-wyjasni-czy-to-etat